Baseball, czyli Yakyu jest w tej chwili jedną z dwóch dyscyplin
sportowych najpopularniejszych w Japonii. Od jakiegoś czasu walczy o
uwagę mediów i kibiców oraz zyski z piłką nożną, której historia na
Archipelagu jest jednak krótsza.
Początki
Jako początkową datę japońskiego baseballa określa się 1873, kiedy
Horace Wilson, profesor Uniwersytetu Tokijskiego, zaczął ze studentami
trenować ten sport. Początkowo zespoły nie miały formalnego charakteru,
takie drużyny powstały około 1878. Pierwsze mecze można było oglądać za
darmo. Dopiero w 1907 odbyło się pierwsze spotkanie, na które trzeba
było wykupić bilety. Wkrótce Japonię zaczęły odwiedzać pierwsze
profesjonalne drużyny z USA by grać z japońskimi studentami. W latach
20. trwały pierwsze próby utworzenia profesjonalnych rozgrywek, jednak
napotykały na duże problemy finansowe i organizacyjne. Pierwsze kluby i
ligi szybko kończyły działalność, jednak w coraz większym stopniu
popularyzowały ten sport. W październiku 1931 na japońską ziemię po raz
pierwszy zawitał zespół gwiazd lig amerykańskich i mimo że rozbił
drużynę złożoną z najlepszych graczy zespołów uniwersyteckich, pobudził
chęć do podnoszenia poziomu rozgrywek.
Pierwsze kluby i rozgrywki ligowe
W 1934 i w rok później powstały dwa kluby, które do dziś należą do
najważniejszych w japońskim baseballu: Dai-Nippon Tokyo Yakyu Club
(obecnie Yomiuri Giants) i Osaka Yakyu Club (obecnie Hanshin Tigers). W
1936 pierwszy sezon rozpoczęła profesjonalna Japanese Baseball League, która grała, z roczną przerwą w czasie wojny, aż do
1950. Wtedy podzielono ją na dwie ligi: Central i Pacific League i nazwano Nippon Professional Baseball. W
ciągu następnych lat, występowały niewielkie różnice pomiędzy systemem
rozgrywek w obu ligach. Zawsze jednak ich zwycięzcy spotykali się w
Japan Series, aby grać do czterech zwycięstw o Mistrzostwo Japonii. Od
1950 zdecydowanie najczęściej (20 razy) ten tytuł zdobywały zespoły
Yomiuri Giants, sponsorowanego przez wydawcę jednego z największych
dzienników kraju - Yomiuri Shimbun. Między 1965, a 1974 klub ten
wygrywał Japan Series aż dziewięć razy z rzędu. Twórcą tego sukcesu był
trener Tetsuharu Kawakami. Drugim klubem w tej klasyfikacji jest Seibu
Lions (12), a trzecim - Yakult Swallows (5). Do 1950, a więc w czasach
gdy istniała tylko jedna liga profesjonalna, także dominowali zawodnicy
Yomiuri - tyle że pod nazwą Tokyo Kyojingun.
Central i Pacific League
Obecnie w ramach obu lig bierze udział po 6 zespołów. W Pacific League
grają: Hokkaido Nippon Ham Fighters (Sapporo), Tohoku Rakuten Golden
Eagles (Sendai), Saitama Seibu Lions (Tokorozawa), Chiba Lotte Marines, Orix
Buffaloes (Osaka & Kobe) i Fukuoka SoftBank Hawks. W
Central League: Yomiuri Giants (Tokyo), Yakult Swallows (Tokyo), Yokohama DeNA Bay Stars, Chunichi Dragons (Nagoya), Hanshin Tigers (Nishinomiya),
Hiroshima Toyo Carp. W nazwach drużyn jeden człon zajmuje zwykle nazwa
sponsora. Trzy z ligowych zespołów są własnością linii kolejowych, dwa -
koncernów prasowych. Pozostałe funkcjonują zwykle w oparciu o umowę z
kilkoma firmami.
W porównaniu do amerykańskiej Major League Baseball, w japońskich ligach
profesjonalnych jest kilka różnic w regulaminie. Przede wszystkim mecz
może skończyć się remisem - jeśli po żaden z sześciu dodatkowych innings
nie przyniesie rozstrzygnięcia. W USA gra się do skutku, a najdłuższy
mecz w historii zakończono po 26 innings. Poza tym w Japonii gra jest
nieco mniej agresywna, jest mniej home runs, a pilka jest trochę
mniejsza.
Rozgrywki amatorskie
Poza klubami z zawodowych lig baseballa, w Japoniii bardzo popularne są
też rozgrywki licealne i uniwersyteckie. W tych pierwszych bierze udział
około czterech tysięcy drużyn ze wszystkich 47 prefektur kraju. Dwa
razy do roku najlepsze z nich spotykają się na stadionie Koshien w
prefekturze Hyogo by walczyć o mistrzostwo. Rozgrywki te są
transmitowane przez publiczną telewizję NHK, a na miejsce wraz z
zawodnikami przyjeżdżają rodziny i przyjaciele. Nic dziwnego więc, że
suma widzów z turnieju finałowego wynosi zwykle około miliona ludzi. Po
rozpoczęciu studiów najlepsi gracze kontynuuję grę w zespołach
uniwersyteckich. Inni są bezpośrednio zatrudniani przez kluby zawodowe i
zwykle stanowią o ich sile. Rozgrywki uniwersyteckie także cieszą się
dużą popularnością. Przykładem na to mogą być coroczne spotkania
zespołów uniwersytetów Waseda i Kio, których tradycje sięgają do 1903
roku. Do tak zwanej Wielkiej Szóstki baseballa uniwersyteckiego należą,
poza tymi dwoma, także reprezentacje uniwersytetów: Hosei, Keio, Meiji,
Rikkyo i Tokijskiego. Własne drużyny amatorskie posiada także bardzo
wiele przedsiębiorstw, które organizują własne ligi.
Sukcesy na arenie międzynarodowej
Japoński baseball amatorski może się także pochwalić sukcesami na
igrzyskach olimpijskich od wprowadzenia tej dyscypliny do programu w
1992. Już podczas pierwszego turnieju olimpijskiego w Barcelonie
Japończycy wywalczyli brąz. W Atlancie w 1996 reprezentacja Nipponu
zdobyła srebrny medal ustępując tylko Kubie, a w 2004 w Atenach -
brązowy.
Poza tym Japonia już dwukrotnie wygrała w mistrzostwach World Baseball Classic w 2006 oraz 2009 roku.
Zawodnicy z zagranicy


Poza Japończykami, w obu profesjonalnych ligach grają oczywiście
obcokrajowcy. Ich liczba w zespole jest ograniczona do czterech.
Japońskie kluby ściągają zawodników ze Stanów Zjednoczonych, Ameryki
Łacińskiej i Karaibów, by zwiększać swoją siłę. Najbardziej znanym z
zagranicznych zawodników był Randy Bass, który w ciągu 11 lat kariery w
Japonii zapracował sobie na najlepsza statystkę wśród batterów
(pałkarzy) Obecnie zasiada w Senacie USA jako reprezentant Oklahomy, ale
wciąż odwiedza Japonię. W tej chwili najpopularniejszym zawodnikiem z
zagranicy jest Wenezuelczyk Alex Cabrera, batter który gra w barwach
Seibu Lions. Cyrkulacja graczy odbywa się też w drugą stronę. Pierwszym
Japończykiem, który zawodowo grał w baseball w USA był Mikami Goro,
który w latach 1914-15 był zawodnikiem w nieistniejącej już Federal
League. Na początku lat 60. Murakami Masanori grał w Major League
Baseball w barwach San Francisco Giants, ale nie osiągnął wielkich
sukcesów. Najsławniejszym Japończykiem w MLB stał się Nomo Hideo,
pitcher (miotacz) który w 1995 dołączył do zespołu Los Angeles Dodgers. W
pierwszym sezonie został wybrany najlepszym debiutantem ligi i osiągnął
wspaniałe rezultaty. Po dwóch latach jego statystyki były już nieco
gorsze. Obecnie jest graczem New York Yankees. Jego śladem poszło wielu
innych japońskich graczy, między innymi Ichiro Suzuki i Hideki Matsui.
Suzuki jest obecnie jednym z najlepszych batterów MLB (gra dla Seattle
Mariners) i ustanowił w niej już wiele rekordów. Zarabia ponad 12
milionów dolarów za sezon.
Baseballowe kontakty japońsko-amerykańskie są umacniane także przez
towarzyskie mecze pomiędzy zespołami z obu państw. Drużyny z MLB często
przyjeżdżają do Japonii by grać przed miejscową publicznością i tym
samym zwiększać swoją popularność. Zagranicznym klubem, który w Japonii
ma najwięcej fanów są Seattle Mariners.
Tekst pochodzi z portalu www.konnichiwa.pl i jest autorstwa Michala Wojtasa.
Moja drobna korekta. Tekst został umieszczony za zgodą portalu - www.konnichiwa.pl.